In deze alfabetische lijst worden diverse begrippen die samenhangen met het werk van het Platform toegelicht.

A   B   C   D   E   F   G   H   I   J   K   L   M   N   O   P   Q   R   S   T   U   V   W   X   Y   Z

A

Afstemming met andere partijen

Het Platform stemt bijvoorbeeld af met de Task Force Marktontwikkeling Biologische Landbouw en de Task Force Marktontwikkeling Verduurzaming Dierlijke Producten (Tussensegment). Maar ook met andere organisaties en bijvoorbeeld MVO Nederland.

Afvalpreventie

Afval is wat overblijft na de verwerking van grondstoffen en andere materialen tot producten. Dit afval kan worden hergebruikt, gerecycled, verwerkt, verbrand of gestort. Ook vergisting en het winnen van energie uit afval vallen onder dit thema, evenals afvalbeleid, afval en consumptie en afvalverwerkingsmethoden. Bij afvalpreventie gaat het er ook om het ontstaan van afval te beperken en zo mogelijk helemaal te voorkomen. Dat kan bijvoorbeeld door reductie aan de bron. Afvalpreventie voorkomt dat grondstoffen verloren gaan of dat kostbare oplossingen moeten worden bedacht voor de verwijdering van afvalstoffen. Bedrijven hebben dus ook altijd een financieel belang bij afvalpreventie. Afvalpreventie gaat overigens ook over het voorkomen of beperken van het gebruik van gevaarlijke stoffen.

B

Bedrijfsprocessen

Een bedrijfsproces is een reeks van samenhangende activiteiten en beslissingen die een bedrijf onderneemt om een product of dienst op de markt te brengen waar vraag naar is. Het gaat daarbij zowel op de operationele, de ondersteunende als de managementprocessen.

Betrokkenheid medewerkers

Dit is de maatschappelijke betrokkenheid van medewerkers in Nederland (of het land van initiatief). Hierbij kan het zowel gaan om community investment (de inzet/kosten die zijn besteed) als om de resultaten van onderzoek naar de betrokkenheid van medewerkers.

C

CBL

 

Het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel is de belangenbehartiger en spreekbuis van supermarkten en foodservice bedrijven in Nederland. Thema’s waaraan het CBL werkt zijn wetgeving, voedselveiligheid, arbeidsmarkt, bereikbaarheid, duurzaamheid en gezondheid. Om het thema duurzaamheid gezamenlijk op te pakken heeft het CBL een duurzaamheidsagenda opgesteld. Door elk jaar nieuwe thema’s op deze agenda te zetten, draagt de supermarktbranche pro-actief bij aan de wensen van de samenleving. Via www.passievoorfood.nl kunnen consumenten op een duidelijke en leuke manier kennis nemen van allerlei ontwikkelingen die betrekking hebben op duurzaamheid in de supermarktbranche. De supermarktbranche heeft een jaarlijkse omzet van ruim 31 miljard euro en biedt werkgelegenheid aan 250.000 mensen.

Over het CBL staat nog meer interessante informatie in het jaarverslag, dat u hier kunt downloaden. De voorzitter van het CBL heeft op 10 juni dit jaarverslag gepresenteerd. In zijn speech die hij tijdens de presentatie heeft gehouden, benadrukte hij het belang van de verduurzaming van voedsel: "We moeten samenwerken voor tevreden consumenten."

 

Centraal Bureau Levensmiddelenhandel
Overgoo 13
2260 AG Leidschendam
Postbus 262
Telefoon 070-376200
Email: marlijn.somhorst@cbl.nl

Contact

Voor vragen kunt u contact opnemen met het secretariaat van het Platform via het telefoonnummer 0183 – 645631 of een mail met uw vraag sturen naar secretariaat@verduurzamingvoedsel.nl

Convenant Marktontwikkeling Biologische Landbouw

In het Convenant Marktontwikkeling Biologische Landbouw hebben brancheorganisaties, overheid en maatschappelijke organisaties afgesproken de omzet van biologische producten met jaarlijks 10 procent te laten groeien. Dit convenant loopt van 2008 tot en met 2011. Een Task Force is de motor van het proces en coördineert, stimuleert en adviseert de activiteiten van de convenantpartijen aan zowel de vraag- als aanbodzijde. De Task Force werkt onder andere aan de opzet en uitvoering van een consumentencampagne en meerjarige plannen voor de uitbreiding van productie, distributie, marketing en verkoop van biologische producten.

Convenant Marktontwikkeling Verduurzaming Dierlijke Producten (Tussensegment)

Het Convenant Marktontwikkeling Verduurzaming Dierlijke Producten (Tussensegment) heeft betrekking op het dierenwelzijn bij de productie van pluimveevlees, varkensvlees en eieren en loopt van 2009 tot en met 2011. De partijen die het convenant hebben ondertekend, proberen samen de keuzemogelijkheid voor de consument te vergroten bij de aankoop van duurzame dierlijke producten. Het streven is te komen tot een jaarlijkse omzetgroei van 15% en enkele keten-initiatieven per sector.

CO2-reductie

Onder dit verduurzamingsthema worden de hoeveelheid CO2 en CO2 equivalenten (alle broeikasgassen) verstaan die worden veroorzaakt door een onderneming, het verminderen van die uitstoot en het beleid achter die vermindering. De opwarming van de aarde valt samen met een stijging van de hoeveelheid zogenaamde broeikasgassen (greenhouse gases - GHG’s), de bekendste daarvan zijn CO2 (koolstofdioxide) en methaan. Deze broeikasgassen zijn een normaal onderdeel van de atmosfeer. Ze voorkomen dat de hitte van de zon de aarde bereikt en dat de warmte van de aarde kan ontsnappen in de atmosfeer. De broeikasgassen werken dus min of meer als een deken, of anders gezegd als het dak van een kas. Zonder broeikasgassen zou alle warmte op de aarde in de atmosfeer verdwijnen en zou de temperatuur op aarde permanent ver onder het vriespunt blijven. Andersom is er ook een probleem. Hoe meer broeikasgassen er zijn, hoe minder warmte er kan ontsnappen, met als gevolg dat het op aarde steeds warmer wordt. Bij de verbranding van fossiele brandstoffen (in industrie en transport en bij de verwarming van gebouwen en het opwekken van elektriciteit) komt CO2 vrij. De veronderstelling is dat dit bijdraagt aan de opwarming van de aarde. In het ‘Kyoto-protocol’ hebben de industrielanden zich daarom verplicht de uitstoot van zes broeikasgassen met gemiddeld 5,2 % terug te dringen ten opzichte van 1990. Het gaat om de gassen CO2, CH4, N2H, HFK, PFK en SF6. Deze doelstelling moet tussen 2008 en 2012 zijn bereikt. Nederland streeft naar een reductie van 40 megaton (Mton) CO2–equivalenten per jaar in 2010. De ene helft van de reductie moet plaatsvinden in Nederland. De andere helft in het buitenland. De Nederlandse overheid geeft invulling aan deze afspraken met onder andere het CO2-reductieplan.

D

Dierenwelzijn

Bij dierenwelzijn gaat het om de fysieke en de gevoelsmatige gesteldheid van dieren. De Europese Unie heeft vijf 'dierlijke vrijheden' toegekend: vrij van dorst, honger en ondervoeding; vrij van fysiek en fysiologisch ongerief; vrij van pijn, verwondingen en ziektes; vrij om het normale gedrag te kunnen uitoefenen; vrij van angst en chronische stress. Als u meer belangstelling heeft voor dit onderwerp, kunt hier de Nota Dierenwelzijn van het Ministerie van LNV downloaden.

Doelstellingen

Het Platform Verduurzaming Voedsel richt zich op een tweetal samenhangende doelstellingen. De ene is dat de bedrijfsprocessen in de agrofood-ketens versneld verduurzamen, en de andere is dat er meer duurzame voedselproducten op de markt komen en worden verkocht. Het Platform is bij uitstek de plek voor de deelnemers om elkaar te stimuleren en inspireren als het om verduurzaming gaat. Het Platform is bedoeld om ervaringen uit te wisselen tussen de deelnemers en zo nodig en gewenst om hun activiteiten af te stemmen en te ondersteunen. Zie voor een compleet overzicht de pagina Onze doelstellingen.

Duurzaamheid

De bekendste omschrijving die in verband wordt gebracht met duurzaamheid dateert uit 1987 en komt uit het VN-rapport Our Common Future, ook wel het Brundtland-rapport geheten: ‘Duurzame ontwikkeling wordt gedefinieerd als een ontwikkeling die voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder beperking van de mogelijkheden van toekomstige generaties om in hun behoeften te voorzien.’

Meer over duurzaamheid leest u in de nota's:

Duurzame teelt

Bij duurzame teelt gaat het om het zodanig ontwikkelen van gewassen, dat schade voor het milieu (zoals ecosystemen, biodiversiteit water en klimaat) wordt voorkomen. De sociale aspecten van duurzame teelt vallen hier niet onder, deze vallen onder 'eerlijke handel'.

E

Ecologie

Onder ecologie worden de natuurlijke systemen verstaan die het leven op aarde mogelijk maken.

Eerlijke handel

Bij eerlijke handel gaat het om de duurzame ontwikkeling van de internationale handel, vooral de export van arme landen naar rijke Westerse landen. Eerlijke handel gaat om de sociale aspecten buiten Nederland (of het land van initiatief).

EKO


Het EKO keurmerk op de verpakking van een voedselproduct geeft aan dat het een product is dat voldoet aan de eisen die worden gesteld aan biologische productie. Een landbouwproduct of voedingsmiddel mag alleen biologisch heten als het productieproces aan wettelijke voorschriften voldoet. Die voorschriften worden in Nederland gecontroleerd door het Skal. Dat gebeurt door middel van inspectie, certificatie en sancties bij overtredingen. In totaal staan meer dan 2.900 bedrijven onder toezicht van Skal.

Energieverbruik

Bij dit verduurzamingsthema gaat het om de hoeveelheid energie die ondernemingen direct (bijvoorbeeld gas) en indirect (bijvoorbeeld elektriciteit) verbruiken. Hier horen ook bij: het energiebeleid van een onderneming, de activiteiten voor vermindering van het gebruik en het beheer van energie.

F

FNLI

De Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie (FNLI) is de koepelorganisatie van bedrijven en brancheorganisaties in de Nederlandse levensmiddelenindustrie (food en non-food). De FNLI is spreekbuis voor bedrijven en brancheorganisaties en aanspreekpunt voor handelspartners, NGO's, overheid, politiek en media. De Federatie behartigt de belangen die de individuele bedrijven overstijgen en bevordert een goede verhouding van de Nederlandse levensmiddelenindustrie met politiek Den Haag, de instellingen van de Europese Unie en Europese koepelorganisaties. De FNLI is gehuisvest in Rijswijk. De FNLI vertegenwoordigt een industrie met een jaarlijkse omzet van meer dan 50 miljard euro en die werkgelegenheid biedt aan meer dan 140.000 mensen.

Over FNLI staat heel veel interessante informatie in het jaarverslag, dat u hier kunt downloaden. FNLI heeft haar standpunt over duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) in een notitie beschreven. Die kunt u hier downloaden.

FNLI
Sir Winston Churchilllaan 366F (19e verdieping)
2285 SJ Rijswijk
Postbus 161
2280 AD Rijswijk

T 070 336 51 50
F 070 336 51 68
E info@fnli.nl

G

H

I

Instrumenten

Het Platform zet de (volgende gemeenschappelijke) instrumenten in: pilots, procesbegeleiding, communicatie en op de behoefte van het bedrijfsleven afgestemd onderzoek en kwalitatieve en kwantitatieve monitoring van de voortgang van de afspraken van de Platformdeelnemers. Daarnaast hebben de deelnemers zich ieder voor zich verplicht tot de inzet van specifieke inspanningen. Het Platform Verduurzaming Voedsel ondersteunt indien nodig en gewenst de branches en bedrijven in alle schakels van de keten bij hun verduurzamingsactiviteiten met procesbegeleiding. Deze begeleiding wordt door een onafhankelijke partij uitgevoerd. Het gaat daarbij om procesbegeleiding bij de totstandkoming en uitvoering van pilots.

J

K

Keurmerk

Doorgaans worden keurmerken gebruikt om specifieke eigenschappen van producten of diensten weer te geven. Enkele voorbeelden van keurmerken zijn het EKO-keurmerk en het MSC-keurmerk. Op 1 juli 2010 zal in heel Europa een nieuw label worden ingevoerd waaraan verpakte biologische producten herkenbaar zijn.


KHN

De Koninklijke Horeca Nederland (KHN) behartigt de individuele en collectieve materiële en immateriële (bedrijfs)belangen van haar leden. De KHN heeft 20.000 leden in zes sectoren: drankverstrekkende bedrijven, restaurants, hotels, Chinese ondernemers, fastservice, en toerisme, recreatie, sport en cultuur.
In 2008 werkten bijna 300.000 mensen in de horeca. KHN vertegenwoordigt 65% van de horecaloonsom. De omzet van de horeca bedroeg in 2008 zo'n 12,41 miljard euro. De leden van KHN vertegenwoordigen 60% van deze omzet.
KHN is lid van de Europese koepelorganisatie voor horecabedrijven: HOTREC.

Koninklijke Horeca Nederland
Pelmolenlaan 10
3447 GW Woerden
Postbus 566
3440 AN Woerden
Telefoon 0348 - 489 489
Fax 0348 - 489 400
E-mail: info@khn.nl

L

LNV – Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Het ministerie van LNV heeft als rol binnen het Platform het bedrijfsleven en de brancheorganisaties van het bedrijfsleven te mobiliseren met voorzieningen om versneld meer te investeren in de verduurzaming van de voedingsketen. LNV kijkt ook naar wetgeving die haaks op verduurzaming staat en pakt die indien mogelijk en nodig aan.

Over LNV staat nog meer interessante informatie in het jaarverslag, dat u hier kunt downloaden.


Ministerie van LNV
Prins Clauslaan 8
2595 AJ Den Haag
Postbus 20401
2500 EK Den Haag
Telefoon: 070-3786868

M

MVO

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) betekent dat bedrijven naast het streven naar winst (profit) ook rekening houden met het effect van hun activiteiten op het milieu (planet) en dat zij oog hebben voor menselijke aspecten binnen en buiten het bedrijf (people). Het gaat er om een balans te vinden tussen people, planet en profit.

N

O

Opschaling

Met opschaling wordt hier de ontwikkeling en uitbreiding van het aantal duurzame voedselproducten en het aantal verkooppunten en afzetkanalen voor duurzame voedselproducten bedoeld.

P

Productpilot

Met een product-pilot wordt bedoeld: meerdere schakels in een keten leggen zich vast om met extra inspanningen een duurzaam product met tenminste twee ‘plussen’ in de markt te zetten en/of significant op te schalen. Met ‘plussen’ worden de verduurzamingsthema’s bedoeld: waterverbruik, energieverbruik, CO2-reductie, transportreductie, afvalpreventie, dierenwelzijn, duurzame teelt, betrokkenheid medewerkers en eerlijke handel. Andere thema’s zijn mogelijk mits dat de instemming krijgt van alle Platformdeelnemers. De betrokken ondernemingen in de keten stellen zélf vast op welke thema’s zij een duurzaamheidsverbetering willen doorvoeren. Zie ook: Pilots.

Procespilot

Met een proces-pilot wordt bedoeld dat namens een gehele branche een (voorbeeld)aanpak wordt ontwikkeld die ondernemingen collectief ondersteunt bij hun inspanningen om verduurzaming van voedsel een systematisch onderdeel te laten zijn van hun handelen. Zie ook: Pillots.

Procesbegeleiding

Het Platform Verduurzaming Voedsel ondersteunt indien nodig en gewenst de branches en bedrijven in alle schakels van de keten bij hun verduurzamingsactiviteiten met procesbegeleiding. Deze begeleiding wordt door een onafhankelijke partij uitgevoerd. Het gaat daarbij om procesbegeleiding bij de totstandkoming en uitvoering van de pilots. Zie ook: Pilots.

Platform Verduurzaming Voedsel

Het Platform Verduurzaming Voedsel is een samenwerkingsverband van zes organisaties: de Zuidelijke Land en Tuinbouw Organisatie (ZLTO), de Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie (FNLI), het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL), de Vereniging Nederlandse Cateringorganisaties (Veneca), de Koninklijke Horeca Nederland (KHN) en het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV). Alle organisaties nemen als gelijkwaardige partner aan het Platform deel. Kijk voor meer informatie ook op de pagina's Over ons en Onze doelstellingen.

Pilots

Pilots zijn projecten die concreet invulling geven aan de product- en procesgerichte doelstellingen van het Platform. Een productpilot is gericht op de marktintroductie of de opschaling in de markt van een duurzaam product. Een procespilot is een branchebrede voorbeeldaanpak die is gericht op de verduurzaming van bedrijfsprocessen. Het Platform Verduurzaming Voedsel beslist onder voorwaarden over de goedkeuring voor de pilots. De maximale bijdrage van de overheid in de kosten van de pilots bedraagt 33%. Bij die ondersteuning moeten de regels voor staatssteun en aanbesteding in acht worden genomen.

Q

R

S

Samenwerkingsovereenkomst

De samenwerkingsovereenkomst tussen de deelnemers aan het Platform Verduurzaming Voedsel is aangegaan voor de periode van 2010-2012. In de overeenkomst staan de doelstellingen en de werkwijze van het Platform, de gemeenschappelijke instrumenten die via het Platform worden ingezet en de ‘individuele’ inspanningsverplichtingen die de verschillende deelnemers zijn aangegaan. Klik hier voor een pdf-versie van de samenwerkingsovereenkomst.

T

Transportreductie

Bij transportreductie gaat het om het verminderen van het aantal transportbewegingen, om zo de uitstoot van CO2 te verlagen, of om de hoeveelheid geluid te reduceren (geluidloos transport). Het gaat daarbij om het verplaatsen van personen of goederen, bijvoorbeeld per auto, trein, boot of vliegtuig. Vermindering van het transport draagt ook bij aan lagere kosten voor de bedrijven en aan minder gebruik van fossiele brandstoffen. Bij de reductie van het transport van levende dieren speelt het dierenwelzijn een belangrijke rol.

U

V

Voedselketen

Onder de voedselketen worden begrepen de productie, be- en verwerking, distributie, bereiding en verstrekking van voedsel.

Voorbeeldaanpak

Voor de verduurzaming van de bedrijfsprocessen zal door de brancheorganisaties die lid zijn van het Platform Verduurzaming Voedsel een zogeheten voorbeeldaanpak worden ontwikkeld. Die voorbeeldaanpak kan variëren van een duurzaamheidsagenda, tot checklists, handleidingen en certificering.

Veneca - Vereniging Nederlandse Cateringorganisaties

Contractcateraars verzorgen de restauratieve diensten bij bedrijven, overheid of instellingen. Het meest herkenbaar daarbij is het verstrekken van eten en drinken aan grote groepen mensen. De bekendste vorm van contractcatering is bedrijfscatering. Naast bedrijfscatering zijn bij Veneca aangesloten bedrijven actief in institutionele catering, onderwijscatering en catering voor luchtvaartmaatschappijen (inflightcatering). De contractcateraar doet echter meer. Hij kan ook zorgen voor de personele organisatie, de assortimentssamenstelling, de administratie rondom voedsel- en drankvoorziening en advisering over andere aanvullende dienstverlening en eventueel de uitvoering daarvan.
Branchevereniging Veneca heeft als doel door onderlinge samenwerking van de leden de economische en sociale belangen van hun bedrijven en de sector catering als zodanig te behartigen. Bij Veneca zijn 12 bedrijven of concerns aangesloten. Alle lidbedrijven zijn landelijke opererende contractcateringorganisaties. De Veneca-leden vertegenwoordigen 95% van de markt en verzorgen samen ruim 2 miljoen maaltijden per dag.
In de totale branche, dus inclusief niet-Venecaleden, werken ongeveer 23.000 mensen. De omzet van de branche bedraagt ongeveer 1,5 miljard euro per jaar. Veneca is lid van de Europese koepelorganisatie voor cateringbedrijven: FERCO.

Over de Veneca staat nog meer interessante informatie in het jaarverslag, dat u hier kunt downloaden.

Veneca
Stephensonweg 14
4207 HB  GORINCHEM
Postbus 693
4200 AR GORINCHEM
Tel. 0183 - 62 61 72
Fax. 0183 - 62 11 61
E-mail: veneca@zpg.nl

Verduurzaming

Met verduurzaming van voedsel worden de continue inspanningen bedoeld van ondernemingen uit de hele voedselketen gericht op het doorvoeren van onderling samenhangende verbeteringen in het productieproces van voedsel. Door de deelnemers van het Platform Verduurzaming Voedsel is afgesproken dat deze verbeteringen op basis van de huidige inzichten betrekking hebben op het verminderen van milieubelasting en afval, het vergroten van dierenwelzijn of op eerlijke handel, binnen een haalbare (markt-)economische context. Op de pagina Onze doelstellingen leest u meer informatie over deze aandachtspunten.

W

Werkwijze van het Platform Verduuzaming Voedsel

De deelnemers van het Platform Verduurzaming Voedsel hebben afgesproken verduurzaming vorm te geven aan de hand van negen thema’s: waterverbruik, energieverbruik, CO2-reductie, transportreductie, afvalpreventie, dierenwelzijn, duurzame teelt, betrokkenheid medewerkers en eerlijke handel. Per branche of sector wordt met steun van het Platform een voorbeeldaanpak ontwikkeld voor de verduurzaming van de bedrijfsprocessen. Iedere branche definieert wat verduurzaming voor de bedrijven inhoudt en op welke punten de meeste kansen liggen. Het Platform ondersteunt onder voorwaarden initiatieven voor verduurzaming die de branches nemen. Die ondersteuning kan via het secretariaat van het Platform Verduurzaming Voedsel met een formulier worden aangevraagd.

Waterverbruik

Bij dit verduurzamingsthema gaat het om de hoeveelheid water die per bron wordt gebruikt. Nederland is in absolute, maar ook in relatieve zin grootverbruiker van water in het buitenland: ons land staat op de derde plaats van de wereldranglijst. De belangrijkste verklaring daarvoor is dat Nederland door het geringe grondoppervlak wel gedwongen is de meeste grondstoffen en landbouwproducten te importeren. (Om die reden staat Malta op nummer 1 van de lijst). Maar zelfs als dat aspect wordt meegewogen, scoort ons land nog erg hoog. Nederlandse ondernemingen verwerken en maken relatief veel producten die afkomstig zijn van ‘dorstige’ gewassen, zoals katoen, cacao, koffie, soja en cassave. Veel van deze producten komen uit gebieden waar (schoon) water een schaars goed is. De enorme vraag naar dit water via de producten voor de export, betekent een aanslag op de natuur in deze landen. Voor de plaatselijke bevolking betekent het ook minder water voor eigen gebruik en het verbouwen van voedsel.

X

Y

Z

ZLTO - Zuidelijke Land- en Tuinbouw Organisatie

De Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie (ZLTO) is een vereniging voor ondernemers in de groene ruimte. In Noord-Brabant, Zeeland en Zuid-Gelderland heeft de ZLTO ruim 18.000 leden. De ZLTO ondersteunt de leden bij het realiseren van een duurzame positie in markt en maatschappij. Dat doet de ZLTO zowel in de vorm van belangenbehartiging, als door het opzetten van projecten en het geven van individueel advies. Daarnaast neemt de ZLTO deel aan strategische activiteiten en innovaties in de food- en agrisector die van meerwaarde zijn voor de (toekomstige) marktpositie van de leden.

Over ZLTO staat heel veel interessante informatie in het jaarverslag, dat u hier kunt downloaden.

ZLTO
Spoorlaan 350
5038 CC  Tilburg
Postbus 91
5000 MA  Tilburg
013-583 65 83
013-543 55 79 (fax)